Trump: AI-bedrijven zeggen strengere zelfcontrole toe, wetgeving lijkt van de baan
President Trump meldt dat Amerikaanse AI-bedrijven hebben toegezegd hun modellen beter te laten controleren via interne audits en externe beoordelingen. De vrijwillige aanpak lijkt de kans op bindende federale AI-wetgeving in de VS verder te verkleinen.
Vrijwillige afspraken in plaats van wetgeving
De Amerikaanse president Donald Trump heeft gemeld dat AI-bedrijven toezeggingen hebben gedaan om hun modellen beter te controleren. Volgens berichtgeving van NU.nl Tech gaat het om afspraken die meer ruimte moeten bieden voor interne controles, ook wel audits genoemd, en voor externe beoordelingen van AI-systemen. Welke bedrijven het precies betreft, is op basis van de beschikbare berichtgeving niet bevestigd.
De strekking van het bericht is dat deze vrijwillige toezeggingen de noodzaak van bindende, nationale AI-wetgeving in de Verenigde Staten verder lijken te verkleinen. Daarmee zet de regering-Trump een lijn door die al langer zichtbaar was: zelfregulering door de sector in plaats van wettelijke verplichtingen vanuit de overheid.
Geen federale AI-wet in de VS
De Verenigde Staten kennen op dit moment geen alomvattende federale wet die AI-modellen reguleert. Regulering verloopt tot nu toe via sector-specifieke regels, presidentiële uitvoeringsbesluiten (executive orders) en afspraken die de overheid met individuele bedrijven maakt. Deze versnipperde aanpak staat in schril contrast met bijvoorbeeld de Europese Unie, waar met de AI Act wel een uitgebreid wettelijk kader is vastgesteld.
Trump trok in januari 2025 een executive order van zijn voorganger Joe Biden in die zich richtte op AI-veiligheid. Hij pleitte destijds voor een minder restrictieve, innovatievriendelijke aanpak van de sector. De nu gemelde toezeggingen passen in die lijn: liever vrijwillige afspraken met bedrijven dan wettelijke verplichtingen die innovatie zouden kunnen afremmen.
Vrijwillig versus afdwingbaar
Een belangrijk onderscheid is dat de gemelde toezeggingen vrijwillig zijn en niet juridisch afdwingbaar, in tegenstelling tot wetgeving. Bedrijven kunnen zich in theorie aan zulke afspraken onttrekken zonder dat daar directe juridische consequenties aan verbonden zijn, terwijl overtreding van een wet wel tot sancties kan leiden.
Dit type constructie doet denken aan een eerdere episode uit 2023, toen onder de Biden-administratie een reeks grote AI-bedrijven bij het Witte Huis vrijwillige veiligheidsafspraken maakte. Of de nu gemelde toezeggingen vergelijkbaar zijn qua inhoud en reikwijdte, is op basis van de beschikbare berichtgeving niet vast te stellen.
Wat nog onduidelijk is
Over de exacte datum en locatie van Trumps uitspraken, eventuele citaten, en de precieze invulling van de aangekondigde interne controles en externe beoordelingen, bestaat op basis van de huidige berichtgeving geen duidelijkheid. Ook is niet bekend wie de externe beoordelaars zouden zijn of welke standaarden daarbij gehanteerd worden.
Vooruitblik
De ontwikkeling onderstreept dat de Amerikaanse aanpak van AI-regulering voorlopig leunt op vrijwillige medewerking van de sector zelf, in plaats van op dwingende wetgeving. Voor bedrijven en toezichthouders wereldwijd blijft de vraag hoe effectief zulke niet-afdwingbare toezeggingen zijn in de praktijk, zeker nu andere regio's, zoals de EU, een strenger wettelijk kader hanteren.